جمعه هجدهم آذر 1390
مشخصات گیاه شناسی وتاریخچه ی محصولات هندوانه،خربزه وطالبی وانواع کدو
ویژگی تیره ی کدوییان:
کدوییان که به آنها جالیز گفته می شودهمگی طالب آب وهوای گرم هستند.
مشخصات گیاه شناسی وتاریخچه ی محصولات هندوانه،خربزه وطالبی وانواع کدو
1-هندوانه:
هندوانه گیاهی یک پایه بوده وگلهای نروماده ی ان بطورجداگانه روی یک بوته قرار دارند وگیاهی است دگر گرده افشان که حشرات بویژهزنبورعسل نقش مهمی در گرده افشانی ان داد.
الف-تاریخچه ی هندوانه:
در اوایل نیمه دوم قرن نوزدهم در آفریقاپیداشده وآن را اول هندیهاو ژاپنی ها کشت کردند.عده ای معتقد بودند، این گیاه از هند وارد ایران شده وبه همین دلیل هم(هندوانه) نامیده اند.
2-گیاه شناسی طالبی وخربزه:
برخلاف هندوانه گلهای نر آن بطور چند تایی باهم مجتمع شده وبه صورت یک خوشه در می آیندوگلهای ماده هم انفرادی بوده،خربزه وطالبی یک پایه هستند.عمر مفید گلهای نر حدود یک روز است.در یک بوته600-500گل بوجود می آیدکه تنها 20عدد انها قابل لقاح است و در نهایت7-3میوه ی مناسبمی توان برداشت کرد،درجه حرارت مناسب نیز بین 30-22درجهسانتی گراد است.وهر میوه حدود 400عدد بذر به وجود می آورد.
ب-تاریخچه طالبی و خربزه:
دکاندول معتقد بود که مرکز اولیه ی طالبی وخربزه آفریقاست.
3- گیاه شناسی کدو:
گیاه تک پایه بوده و گلهای آن زرد رنگ است و گل نر و ماده آن روی یک پایه قراردارند و گلهای نر جدا از گلهای ماده بر روی گیاه هستندو طول دوره ی رویش 120تا 140روز می باشد.
ج-تاریخچه ی کدو:
احتمالاً قاره ی آفریقا می باشد .بعدها این میوه بوسیله ی دریانوردان از آفریقا به آمریکای جنوبی انتقال یافت. مردم ما از کدو و تخم کدو برای درمان بسیاری از بیما ری ها استفاده می کنند.میانگین وزن هر کدو 8کیلو گرم است ،که بطور متوسط هر کدو حاوی 150-200گرم تخم کدو می باشد.
ارقا م هندوانه ،خربزه،طالبی وکدو
یکی از هندوانه ها پوست نازک ودیگری ارقامی که دارای پوست کلفت می باشند.در حال حاضر دو نوع هندوانه را می توانیددر بازار پیدا کنید:
1-هندوانه های گرد راه راه:
2-هندوانه های بیضی شکل سفید(هرچه آفتاب کمتری به آنها تابیده باشد پوست سبز تری دارند)بذر نوع اول (راه راه) را از آرژانتین وارد کرده اند در صورت کاشت 10 تن محصول می دهد.اما بذر نوع دوم (بیضی شکل) که به بذر مکه ای مشهور است در صورت کاشت هر یک ار آن 50 تن محصول به دست خواهد آمد. تخمه ژاپنی دو نوع است: نوع اول کمی ریزتر است که همان تخم هندوانه ایرانی است و نوع دوم که درشت است از تخم هندوانه ای است که بذر آن را از ژاپن آورده اند ولی به اشتباه هر دو تخمه ها را تخمه ژاپنی می نامند.
ارقام هندوانه از نظر گرده افشانی به سه دسته کلی تقسیم می شوند 1_آزاده گرده افشان2_هیبرید3_تریپلویید.
ارقام هیبریدf1
Batikf1: نسبتا زود رس میوه ها بزرگ و حدود 7-0کیلو گرم وزن دارند و مقاوم به قارچ های فوزاریوم و آنتراکنوز و تخم های کوچک دارد.
Basilanf1: این رقم بدون تخم مدت رسیدن میوه 85 روز است. وزن میوه حدودا8_10کیلو گرم است.
Baggiof1: زودرس بوده و برای کشت در زیر تونل های پلاستیکی کوتاه مناسب است وزن میوه حدود4_6کیلو گرم است.
Barbette: این رقم نسبتا زود رس بوده و به فوزاریوم و آنتراکنوز مقاوم است و وزن آن بین 8-10 است.
Balataf1: بسیار زود رس میوه ها کشیده با پوسته ای ضخیم سخت و رگه دار است.
Barbadosf1: نسبتا زود رس با میوه های سبز خاکستری رنگ و حدود 10 کیلو گرم وزن دارد.
Sweetcrimson: به جهت رشد خوب و مقاوم بودن نسبت به آفات کشت آن در بیشتر نواحی توصیه می شود وزن میوه ها حدود10_12کیلو گرم است.
ارقام طالبی و خربزه:
طالبی یکی از گیاهان خانواده کدوئیان است و دارای تنوع بسیار زیادی است. ارقام کشت شده در ایران تاشکندی ، مشهدی ،عباسی ،شیرازی ،گرمساری،و غیره.....
برخی از ارقام خربزه های ایرانی به شرح زیر است:
1-خربزه گرگاب اصفهان:این رقم از نظر تردی وشیرینی بی نظیر است ولی بر اثر عدم رعایت اصول بذر گیری درحال ازبین رفتن است.
2-خربزه خاقانی مشهد:یک رقم زود رس می باشد وبراثر تردی و شیرینی پوست نازک دارد.
3-خربزه زرد ایوانکی:رنگ پوست میوه آن کاملاًزرد وبسیار ترد می باشدولی چندان شیرین نیست.
4-خربزه ورامین:زود رس است ورنگ گوشت میوه سفید مایل به سبز اسست و شیرین و آبدار است.
5-خربزه سمسوری ورامین:این رقم گرمادوست است و رنگ گوشت میوه آن سبز است و شیرین و آبدار است.
ارقام کدو:
گو نه های خوراکی آن به 4دسته تقسیم می شود:
1-کدو مسمایی یا کدو خورشتی(کدو تابستانه)
2-کدوی تنبل(کدوی زمستانه)
3-کدوی تنبل(کدوی حلوایی)کدوی زمستانه یا زمستانه
1-کدوی مسمایی:ساقه ی این کدو گوشه دارو دارای شیارهای طولانی است میوه ی این گیاه اغلب به صورت سبز تیره یا روشن وراه راه است.گیاه به طور متوسط6تا5 میوه تولید میکند.
2-کدوی تنبل :ریشه کدو تنبل همانند سایر گیاهان این خانواده سطحی وضخیم است وبرگهاقلوه ای شکل و5لپه هستند.
3-کدو حلوایی:برگهای این گیاه نرمتر از سایرین واغلب دارای 5تا6 لپه است رنگ میوه ی ان سفید یا زرد است و رنگ گوشت آن سفید مایل به زردیا سفید می باشد.
نکته: کدوی برگ انجیری خوراکی نیست مقاوم به بیماری قارچی که در پیوند گلخانه ای مورد استفاده قرار می گیرد.
اهمیّت اقتصادی هندوانه،طالبی،خربزه،کدو:
گیاهان خانواده کدوییان از نظر اقتصادی اهمّیت فراوانی دارندبه طوری که با تولید سالانه بیش از 60 میلیون تن حدود 14 درصد تولید سبزیها را به خود اختصاص می دهند.
ارزش غذایی هندوانه ،طالبی،خربزه، انواع کدو:
الف -ارزش غذایی هندوانه:مقدار آب و قند هندوانه مانند سایر گیاهان تیره ی گیاهان کدوییان است. 95 درصد هندوانه را آب و6 درصد گلوکز و ویتامین های مختلف دارد.
ب-ارزش غذایی طالبی وخربزه:طالبی یکی از بهترین منابع ویتامینAاست ومملو از بتاکاروتن است که در بدن تبدیل به ویتامین Aمی شودو هر دو دارای پروتیین،چربی،قند،کلسیم وآهن ومقدارکمی مواد نشاسته ای وسلولز هستند.
ج-ارزش غذایی کدو:کدووها از نظر ارزش غذایی حد واسط خیار و هندوانه هستند،تخم کدواز نظر پتاسیم وکلسیم غنی است.
خواص هندوانه،طالبی ،خربزه،کدو:
خواص هندوانه:سرشار ازویتامین ث و آ است و مقادیر بالایی آنتی اکسیدان های مختلف دراین میوه است،ازبروز بیماریهای قلبی وسکته جلوگیری می کند،رنگ قرمز این میوه به دلیل وجود لیکوپن است واز جهشهای ژنتیکی جلوگیری می کند. به دلیل داشتن سدیم کم ،شهرت داردو در کاهش فشار خون بسیار مفید است.

